Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Uniejowie

13 kwietnia obchodzony jest Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, ustanowiony uchwałą Sejmu z 14 listopada 2007 roku. Wybór tej daty ma wymiar symboliczny – to właśnie 13 kwietnia 1943 roku Niemcy poinformowali świat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w lesie katyńskim pod Smoleńskiem. Wydarzenie to ujawniło prawdę o zbrodni katyńskiej. Wśród jej ofiar były także osoby związani z ziemią uniejowską.

Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa, Parafia Rzymskokatolicka w Uniejowie, Szkoła Podstawowa im. Bohaterów Września 1939 roku w Uniejowie oraz Hufiec ZHP w Uniejowie zaprosili na uroczyste spotkanie patriotyczno-modlitewne z okazji Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Podczas uroczystości hymn Polski wykonała Zofia Pajszczyk – uczennica Szkoły Podstawowej w Uniejowie. Następnie głos zabrała prezes Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa, Urszula Urbaniak, która przypomniała historię lokalnych obchodów upamiętniających ofiary z Ziemi Uniejowskiej.

„W tym roku uroczystość odbywa się już po raz szesnasty. Dlaczego 13 kwietnia? Dlatego, że w 1943 roku Niemcy ujawnili w lesie katyńskim pod Smoleńskiem zbiorowe mogiły oficerów polskich. Od tego czasu mija już tyle lat i pamięć trwa, bo domagały się jej początkowo rodziny katyńskie.

Po drugiej wojnie światowej zabiegały, żądały i przypominały o tym, by powstały polskie cmentarze, na których spoczęłyby ofiary katyńskie. W 1991 roku po raz pierwszy otwarto takie cmentarze, a w 2000 roku uroczyście został otwarty wojskowy cmentarz właśnie w Katyniu. Od tego czasu co roku odbywały się tam pielgrzymki rodzin katyńskich.

Ostatnia duża pielgrzymka odbyła się w 2010 roku. Wówczas, gdy oczekiwano na przybycie polskiej delegacji z ówczesnym prezydentem, okazało się, że nie dotarła ona na uroczystości. Wydarzenie to zakończyło się tragedią smoleńską.

Na tym placu również upamiętniliśmy – Dąb po lewej stronie upamiętnia ofiary smoleńskie z 2010 roku. Jesteśmy na Placu Dębów Katyńskich. W 2008 roku na terenie dawnego cmentarza zorganizowaliśmy to miejsce pamięci. To właśnie tutaj, 17 września 2008 roku, posadzono pierwsze dęby katyńskie. Mówię „pierwsze”, ponieważ z roku na rok ich liczba systematycznie się zwiększa.

Przed Państwem wyeksponowano ofiary zbrodni katyńskiej. Baner został przygotowany w ubiegłym roku. Prostokąty widoczne w dolnej części wskazują brak zdjęć, jednak udało się już uzupełnić kolejne dwie fotografie – policjanta Adama Gibaszka oraz lekarza Bolesława Brysza.

Szanowni Państwo, bardzo się cieszę, że w tym dniu jest z nami młodzież. Towarzyszą nam przesłania: prawda i pamięć. Wiedzieć, pamiętać. To od nas się dowiadujecie, ale na pewno poniesiecie tę pamięć dalej.

Witam na dzisiejszej uroczystości przedstawicieli rodzin katyńskich – krewnych policjantów Śpiewakowskiego, Krajewskiego, Mokrosińskiego. Po raz pierwszy gościmy Państwa Derengowskich, którzy są rodziną Adama Gibaszka.

Witam przedstawicieli Starostwa Powiatowego w Poddębicach – wicestarostę Piotra Kozłowskiego oraz przewodniczącą Rady Powiatu Małgorzatę Komajdę. Witam pana wiceburmistrza Mirosława Madajskiego. Witam księdza infułata, gospodarza tego miejsca.

Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa wraz ze szkołą na co dzień opiekuje się tym miejscem, jednak jego gospodarzem jest ksiądz infułat Andrzej Ziemieśkiewicz, który dołożył wszelkich starań, by Plac Dębów został ogrodzony – miało to miejsce w ubiegłym roku.

Witam delegację uczniów i dyrekcję Szkoły Podstawowej w Uniejowie z panią dyrektor Katarzyną Pruchlat. Witam delegację Szkoły Podstawowej w Wieleninie z panią dyrektor Ewą Kolasą oraz delegację Szkoły Podstawowej w Wilamowie z panią dyrektor Sylwią Głowacką.

Witam przedstawicieli komendy hufca w Uniejowie – druhny Barbarę Zwolińską i Renatę Białek.

Witam członków Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa oraz wszystkich Państwa. Widzę wiele twarzy, które co roku są obecne w tym miejscu i czasie”.

Pani Urszula przywołała również wspomnienie związane z wizytą w Katyniu. Jak podkreśliła, w 2009 roku 20-osobowa delegacja harcerzy i orkiestry uczestniczyła w wyjeździe zorganizowanym przez Chorągiew Łódzką do Katynia. Najważniejszym punktem tej wizyty była uroczysta Msza Święta oraz apel na cmentarzu wojskowym w Katyniu. Uczestnicy przywieźli ze sobą zdjęcia i materiały, które do dziś znajdują się w archiwum.

Prezes Towarzystwa Przyjaciół Uniejowa zacytowała również refleksje zapisane po tym wyjeździe przez dyrygenta orkiestry Jakuba Pięgota:

„Stąpać po ziemi pełnej szczątków Polaków, oglądać mogiły – olbrzymie, z krzyżami, szukać tabliczek z nazwiskami tych z Uniejowa – pozostanie to w pamięci na całe życie.

Podobnie niesamowita chwila – zapadający zmrok, cmentarna i wieczorna cisza i nagle spontaniczny ton trąbki. Z konarów zabrzmiała cisza, zamarli ludzie, las wstrzymał oddech.

Jak cisza może być krzykiem o prawdę tu, w tym miejscu? Nic tak nie potęguje świadomości patriotycznej jak żywe lekcje historii.”

Podczas uroczystości pieśń dedykowaną pamięci pomordowanych zaśpiewała Michalina Kujawa.

Certyfikat Dębu Pamięci poświęconego aspirantowi Adamowi Gibaszkowi, zamordowanemu w Twerze, przekazano na ręce Państwa Derengowskich, oraz dyrektor Szkoły Podstawowej w Wieleninie, która sprawuje opiekę nad Dębem.

W czasie uroczystości przedstawiciele delegacji złożyli kwiaty przy Pomniku Poświęconym Ofiarom.

MP./UM Uniejów